Yaş Hesaplayıcı

Hicrî ve miladî takvime göre yaş hesaplayıcı

Yaşı tam olarak bilmek, resmî formları doldurmaktan dinî hükümlerin veya yasal hakların bağlı olduğu belirli bir yaşa ulaşılıp ulaşılmadığını öğrenmeye kadar pek çok durumda gereklidir. Bu hesaplayıcı, yaşınızı hem miladî hem hicrî takvime göre yıl, ay ve gün olarak öğrenmenizi sağlar; ayrıca yaşadığınız toplam gün sayısını ve bir sonraki doğum gününüzün tarihini gösterir. Bu sayfada hesaplama yöntemini, yaşın iki takvim arasında neden farklı olduğunu ve her birinin en önemli pratik kullanımlarını açıklıyoruz.

Yaş nasıl hesaplanır?

Yaş hesabı en basit hâliyle doğum tarihini bugünün tarihinden çıkarmaktır; ancak hassasiyet, ayların aynı uzunlukta olmadığını gözetmeyi gerektirir. Hesaplayıcı şu adımları izler:

1. Tam yılların hesabı: Doğum yılı içinde bulunulan yıldan çıkarılır; doğum tarihi bu yıl henüz gelmediyse bir yıl düşülür.
2. Kalan ayların hesabı: Son doğum gününden bu yana geçen tam aylar sayılır.
3. Günlerin hesabı: Son tam aydan sonra kalan günler sayılır; önceki ayın gün sayısı gözetilir (miladîde 28, 29, 30 veya 31; hicrîde 29 veya 30).

Miladî takvimde hesaplayıcı, şubat ayının 29 gün olduğu artık yılları dikkate alır. Hicrî takvimde ise doğum tarihi önce Ümmü'l-Kurâ takvimine göre hicrî karşılığına çevrilir, sonra aynı hesap kamerî aylara uygulanır. Tek bir tarihi hicrî tarih çevirici ile çevirebilirsiniz.

Hicrî yaş neden miladî yaştan büyüktür?

Pek çok kişi hicrî takvime göre yaşının miladî yaşından fazla olduğunu fark eder. Bunun sebebi, kamerî hicrî yılın şemsî miladî yıldan yaklaşık 11 gün kısa olmasıdır: hicrî yıl 354 veya 355 gün, miladî yıl ise 365 veya 366 gündür. Dolayısıyla bir insan belirli sayıda gün yaşadığında, bu günlerin kapsadığı kamerî yıl sayısı şemsî yıl sayısından fazla olur.

Farkın oranı yaklaşık %3'tür; bu da yaklaşık her 33 miladî yılda bir fazladan hicrî yıl demektir. 33 miladî yaşına ulaşan kişi yaklaşık 34 hicrî yaşındadır; 66 miladî yaşına ulaşanın hicrî yaşı ise 68'e yakındır. Pek çok müfessirin belirttiğine göre Kur'an-ı Kerim, Ashâb-ı Kehf kıssasında iki hesap arasındaki bu farka işaret etmiştir:

﴿وَلَبِثُوا فِي كَهْفِهِمْ ثَلَاثَ مِائَةٍ سِنِينَ وَازْدَادُوا تِسْعًا﴾“Mağaralarında üç yüz yıl kaldılar, dokuz yıl da eklediler.”Kehf Suresi: 25

Müfessirlerden bir kısmı, üç yüz şemsî yılın üç yüz dokuz kamerî yıla denk geldiğini belirtmiştir; bu da zikredilen oranla uyumludur.

Hicrî ve miladî yaş hesabının kullanım alanları

Bulûğ ve dinî mükellefiyet

Bulûğ, namaz, oruç ve diğer farzlarla mükellef olmanın dayanağıdır; bilinen tabii alametleri vardır, bunlar görülmezse yaşa itibar edilir. Fakihler, alametler bulunmadığında bulûğ yaşının belirlenmesinde ihtilaf etmiştir: cumhur bunun on beş yaş olduğu görüşündedir, diğerleri ise daha büyük bir yaşı esas almıştır. Onların sözlerinde kastedilen hicrî yıllardır; çünkü şer'an muteber olan takvim odur. Bu yüzden hicrî yaşı bilmek bu hükmü tespit etmek isteyene fayda sağlar. Hadiste şöyle buyrulmuştur:

«Kalem üç kişiden kaldırılmıştır: uyanıncaya kadar uyuyandan, ihtilam oluncaya (bâliğ oluncaya) kadar çocuktan ve aklı başına gelinceye kadar deliden.»Ebû Dâvûd rivayet etmiştir

Hac ve izin sistemleri

Hac, gücü yeten bâliğ Müslümana ömründe bir kez farzdır; nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurur:

﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا﴾“Yoluna gücü yetenlerin Beyt'i haccetmesi, Allah'ın insanlar üzerindeki hakkıdır.”Âl-i İmrân Suresi: 97

Bazı ülkelerde haccı düzenleyen kurumlar kayıt veya öncelik konusunda yaşla ilgili şartlar koyabilir; bu durumda başvuru sahibinin, o kurumun esas aldığı takvime göre yaşını tam olarak bilmesi gerekir.

Resmî belgeler

Bazı ülkeler resmî belgelerde hicrî takvimi kullanır veya miladî takvimle birlikte zikreder; kimlik, pasaport veya eğitim formlarında hicrî yaş istenebilir, bazı yasal süreler de buna göre hesaplanabilir. Bu nedenle formları doldururken hata yapmamak için yaşınızı iki takvime göre de bilmeniz faydalıdır.

Emeklilik ve hizmet süreleri

Emeklilik yaşını veya hizmet süresini hicrî takvime göre hesaplayan sistemlerde, iki takvim arasındaki biriken fark nedeniyle çalışan, altmış yaşında yasal yaşa miladî tarihinden yaklaşık iki yıl önce ulaşır. Bazı ülkeler sistemlerini miladî takvime geçirmiştir; bu yüzden ülkenizde ve iş yerinizde uygulanan sisteme başvurmanız gerekir.

Yaş hesaplayıcı nasıl kullanılır?

1. Bildiğiniz doğum tarihi türünü seçin: miladî veya hicrî.
2. Doğum gününü, ayını ve yılını girin.
3. Hesaplama için bugünün tarihi otomatik olarak kullanılır; geçmişte veya gelecekte belirli bir gündeki yaşınızı öğrenmek için bunu başka bir tarihle değiştirebilirsiniz.
4. Sonuçları görmek için hesapla düğmesine basın: miladî yaş, hicrî yaş, toplam gün, hafta ve ay sayısı ve bir sonraki doğum gününüze kalan süre.

Uygulamalı örnek

Bir kişinin 15 Mart 1990'da doğduğunu ve 1 Ekim 2026 tarihindeki yaşını öğrenmek istediğini varsayalım:

• Yıllar: 2026 − 1990 = 36 yıl; 15 Mart 2026'da geçtiği için tam yıl sayısı 36'dır.
• Aylar: 15 Mart 2026'dan 15 Eylül 2026'ya altı tam ay.
• Günler: Eylül 30 gün olduğu için 15 Eylül'den 1 Ekim'e 16 gün.

Böylece miladî yaşı: 36 yıl 6 ay 16 gün olur. Toplam gün sayısı yaklaşık 13.349'dur; bunu kamerî yılın ortalamasına (yaklaşık 354,37 gün) böldüğümüzde sonuç yaklaşık 37 hicrî yıl sekiz ay olur; yani hicrî yaşı miladî yaşından bir yıldan fazla büyüktür ve bu, her 33 yılda bir fazladan yıl kuralıyla uyumludur. Hesaplayıcı hicrî sonucu, iki tarihin her birine karşılık gelen gerçek hicrî tarihe göre yıl, ay ve gün olarak ayrıntılı biçimde gösterir.

Doğru sonuç için ipuçları

• Doğum tarihini resmî belgelerinizde yazıldığı şekliyle girdiğinizden emin olun.
• Doğum tarihiniz hicrî olarak kayıtlıysa, çeviri farklarından kaçınmak için onu elle çevirmek yerine doğrudan hicrî olarak girin.
• Çevirinin Ümmü'l-Kurâ takvimine dayandığını ve diğer yerel takvimlerden bir gün farklı olabileceğini unutmayın.

Diğer faydalı araçlar için namaz vakitleri ve İslami özel günler araçlarını deneyin veya makalelere göz atın.