İslami Özel Günler

Hicrî yıl boyunca İslami özel günler

Allah Teâlâ yılın günleri içinde ecirlerin katlandığı ve Müslümanın itaat azminin yenilendiği hayır mevsimleri kılmıştır. Bu özel günlerin tarihlerini önceden bilmek onlara hazırlanmaya, oruç, gece namazı, hac, umre ve sıla-i rahim için plan yapmaya yardımcı olur. Bu sayfa, en önemli İslami özel günleri her biri için geri sayımla ve hicrî ve miladî takvime göre tahmini tarihleriyle gösterir.

Ramazan ayı ve Kadir Gecesi

Ramazan hicrî yılın dokuzuncu ayıdır; orucu İslam'ın şartlarından biridir ve Allah'ın Kur'an'ı indirdiği aydır:

﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ﴾“Ramazan ayı, insanlara yol gösterici, doğru yolun ve hak ile batılı ayırmanın açık delilleri olarak Kur'an'ın indirildiği aydır.”Bakara Suresi: 185

Ayın girişi, Şaban'ın otuzuncu gecesi hilalin görülmesiyle veya Şaban'ın otuz güne tamamlanmasıyla sabit olur. Ramazan'da, Allah'ın hakkında şöyle buyurduğu Kadir Gecesi vardır:

﴿لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ﴾“Kadir Gecesi bin aydan daha hayırlıdır.”Kadr Suresi: 3

Bu gece Ramazan'ın son on günündedir ve en çok umulanı bunların tek gecelerdir; nitekim Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:

«Kadir Gecesi'ni Ramazan'ın son on gününün tek gecelerinde arayın.»Buhârî rivayet etmiştir

«Kim Kadir Gecesi'ni inanarak ve sevabını Allah'tan umarak ibadetle geçirirse, geçmiş günahları bağışlanır.»Müttefekun aleyh

Belirli bir gece kesin olarak tayin edilmemiştir; bundaki hikmet Müslümanın on günün tamamında gayret göstermesidir. Peygamber ﷺ son on günde itikâfa girer ve bu günlerde başka zamanlarda göstermediği bir gayretle ibadet ederdi.

Ramazan Bayramı ve Şevval'in altı günü

Ramazan Bayramı 1 Şevval'e denk gelir; orucun tamamlanmasından dolayı Allah'a şükür ve sevinç günüdür ve âlimlerin ittifakıyla o gün oruç tutmak haramdır. Sünnetlerinden bazıları şunlardır: bayram namazından önce fitreyi vermek, tekbir getirmek, gusletmek ve güzelce giyinmek, namazgâha çıkmadan önce tek sayıda hurma yemek. Genel olarak zekâtla ilgili hesaplamalar için zekât hesaplayıcıdan yararlanabilirsiniz.

Bayramdan sonra peş peşe veya ayrı ayrı Şevval'den altı gün oruç tutmak müstehaptır; nitekim Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:

«Kim Ramazan orucunu tutar, ardından Şevval'den altı gün oruç tutarsa, bütün yılı oruçlu geçirmiş gibi olur.»Müslim rivayet etmiştir

Zilhicce'nin ilk on günü

Terviye Günü (8 Zilhicce)

Temettu haccı yapan hacıların Mekke'den hac için ihrama girdikleri, Mina'ya yönelip orada geceledikleri ve öğle, ikindi, akşam, yatsı ve sabah namazlarını cem etmeden kasrederek kıldıkları gündür. Bu adı almasının sebebi, insanların bu günde sonrası için hazırlık olarak su ile kanmaları (tervi) idi.

Arefe Günü (9 Zilhicce)

Haccın en büyük günüdür; Arafat'ta vakfe haccın en büyük rüknüdür. Hacı olmayanın bu gün oruç tutması, büyük sevabı nedeniyle müstehaptır:

«Arefe günü orucunun, önceki yılın ve sonraki yılın günahlarına kefaret olacağını Allah'tan umarım.»Müslim rivayet etmiştir

Hacı için ise, haccında Arefe günü oruçlu olmayan Peygamber'e ﷺ uyarak dua ve zikre güç toplamak amacıyla oruç tutmamak daha faziletlidir.

Kurban Bayramı ve teşrik günleri (10–13 Zilhicce)

Kurban Bayramı 10 Zilhicce'ye denk gelir; nahr günüdür. Bu günde hacılar Akabe cemresine taş atar, kurban keser, tıraş olur ve Beyt'i tavaf eder. Hacı olmayanlar için bayram namazı ve gücü yetenler için kurban kesmek meşrudur. Ardından Zilhicce'nin on birinci, on ikinci ve on üçüncü günleri olan teşrik günleri gelir; Peygamber ﷺ bu günler hakkında şöyle buyurmuştur:

«Teşrik günleri yeme, içme ve Allah'ı zikretme günleridir.»Müslim rivayet etmiştir

Bu nedenle, bir grup âlimin görüşüne göre, kurbanlık bulamayan temettu veya kıran haccı yapan hacı dışında bu günlerde oruç tutmak caiz değildir. Bu günlerde, teşrik günlerinin sonuncusunun ikindisine kadar namazların ardından mukayyed tekbir getirmek meşrudur.

Hicrî yılbaşı ve Aşure günü

1 Muharrem

Yeni hicrî yılın başlangıcıdır; Ömer b. Hattâb'ın (r.a.) hilafeti döneminde hicreti tarihin başlangıcı, Muharrem'i de ayların ilki kılmasıyla benimsenmiştir. Sünnette bu günün belirli bir ibadetle özelleştirildiğine dair bir şey gelmemiştir; ancak nefis muhasebesi ve azmi tazelemek için güzel bir vesiledir. Herhangi bir tarihin miladî karşılığını öğrenmek için hicrî tarih çeviriciyi kullanın.

Aşure (10 Muharrem)

Allah'ın Mûsâ'yı (a.s.) ve kavmini Firavun'dan kurtardığı gündür. Peygamber ﷺ bu gün oruç tutmuş, tutulmasını emretmiş ve Arefe orucunun faziletini zikrettiği aynı hadiste faziletini açıklamıştır:

«Aşure günü orucunun, önceki yılın günahlarına kefaret olacağını Allah'tan umarım.»Müslim rivayet etmiştir

Ehl-i kitaba muhalefet için onunla birlikte dokuzuncu günün de oruçlu geçirilmesi müstehaptır; nitekim Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:

«Gelecek yıla kadar yaşarsam, mutlaka dokuzuncu günü de oruç tutacağım.»Müslim rivayet etmiştir

Eyyâm-ı Bîd

Her aydan üç gün oruç tutmak müstehaptır; en faziletlisi bunların eyyâm-ı bîd olmasıdır: her hicrî ayın on üçüncü, on dördüncü ve on beşinci günleri. Gecelerinin ay ışığıyla aydınlanması sebebiyle "beyaz günler" (bîd) diye adlandırılmıştır. Sahîhayn'da geçtiği üzere Peygamber ﷺ Ebû Hüreyre'ye (r.a.) her aydan üç gün oruç tutmayı tavsiye etmiştir; eyyâm-ı bîdin tayini ise Ebû Zer'in (r.a.) hadisinde gelmiştir:

«Aydan üç gün oruç tutacaksan, on üçüncü, on dördüncü ve on beşinci günleri tut.»Tirmizî ve Nesâî rivayet etmiştir

Zilhiccenin on üçüncü günü, teşrik günlerinden olduğu için bundan istisna edilir.

Özel günlerin kısa tablosu

Sayfa nasıl kullanılır?

Sayfa, en üstte gün cinsinden geri sayımla yaklaşan özel günü, ardından hicrî tarihleri ve miladî karşılıklarıyla zaman sırasına göre dizilmiş özel günler listesini gösterir. Bu günlerin zikirleri için elektronik tesbihten yararlanabilir, makaleler bölümünde daha fazlasını okuyabilirsiniz.