Elektronik tesbih ve Allah'ı zikretmenin fazileti
Allah Teâlâ'yı zikretmek, ibadetlerin en kolaylarından ve sevabı en büyüklerindendir; belirli bir vakte veya yere ihtiyaç duymaz. Müslüman onu ayakta, otururken ve yan yatarken, evinde, işinde ve yolda yapabilir. Allah onu açıkça emretmiş ve şöyle buyurmuştur:
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا﴾“Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin.”Ahzâb Suresi: 41
Ve zikri, kaygıların ve meşguliyetlerin çoğaldığı bir zamanda kalplerin huzur ve sükûnet bulmasına vesile kılmıştır:
﴿الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ﴾“Onlar iman edenler ve kalpleri Allah'ı anmakla huzur bulanlardır. Bilin ki kalpler ancak Allah'ı anmakla huzur bulur.”Ra'd Suresi: 28
Bu elektronik tesbih, özellikle tesbihinizden uzakta olduğunuzda veya günlük zikirlerinizin sayısını takip etmek istediğinizde, zikirlere devam etmenize ve Sünnet'te gelen sayılarını tutturmanıza yardımcı olmak için tasarlandı. Bu sayfada zikrin sabit faziletlerinden bir kısmını, bazı zikirlerde gelen sayıları ve parmakla ve tesbihle saymanın hükmünü zikrediyoruz.
Tesbihin fazileti hakkında sahih hadisler
Dile hafif iki kelime
Zikirlerin en kapsamlısı ve en kolaylarından biri, İmam Buhârî'nin Sahîh'ini kendisiyle bitirdiği hadiste gelen zikirdir:
«İki kelime vardır ki dile hafif, mizanda ağır, Rahmân'a sevimlidir: Sübhânallâhi ve bi-hamdihî, Sübhânallâhi'l-azîm.»Müttefekun aleyh
Hadiste, ölçünün zikrin uzunluğu ve zorluğu olmadığı, aksine onun taşıdığı Allah Teâlâ'yı tenzih, hamd ve tazim anlamları olduğu açıklanmaktadır.
Yüz kez Sübhânallâhi ve bi-hamdihî
«Kim bir günde yüz kez 'Sübhânallâhi ve bi-hamdihî' derse, hataları deniz köpüğü kadar olsa bile silinir.»Müttefekun aleyh
Bu, yüzü unutmadan tamamlamaya yardımcı olan bir sayacı kullanmaya teşvik eden en büyük sebeplerdendir; gün boyunca dağınık olarak veya tek bir mecliste peş peşe söylenebilir.
Namazların ardından tesbih
Belirli sayısı olan zikirlerin en meşhurlarından biri farz namazlardan sonraki tesbihtir; bu konuda şöyle gelmiştir:
«Kim her namazın ardından otuz üç kez Allah'ı tesbih eder, otuz üç kez hamd eder ve otuz üç kez tekbir getirirse — bu doksan dokuz eder — ve yüzü tamamlamak için 'Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr' derse, hataları deniz köpüğü kadar olsa bile bağışlanır.»Müslim rivayet etmiştir
Böylece bu zikrin toplamı yüz olur: 33 tesbih, 33 tahmîd ve 33 tekbir, ardından yüzü tamamlayan tehlîl. Bu nedenle elektronik tesbihte bu zikir için tesbihten tahmîde, ardından tekbire otomatik olarak geçen hazır ayarlar hazırlanmıştır.
| Zikir | Sayı | Yeri |
|---|---|---|
| Sübhânallâh | 33 | Her farz namazın ardından |
| Elhamdülillâh | 33 | Her farz namazın ardından |
| Allâhu ekber | 33 | Her farz namazın ardından |
| Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr | 1 | Yüzü tamamlamak için |
| Sübhânallâhi ve bi-hamdihî | 100 | Günde, belirli bir vakitle sınırlı olmadan |
Parmakla ve tesbihle saymak
Zikirleri saymada asıl olan parmakla saymaktır; bu, Peygamber'in ﷺ yoludur. Abdullah b. Amr'dan (r.a.) şöyle rivayet edilmiştir:
«Rasûlullah'ın ﷺ tesbihi sağ eliyle saydığını gördüm.»Ebû Dâvûd rivayet etmiştir
Hadisin aslı Tirmizî'de de "tesbihi (parmaklarıyla) sayardı" lafzıyla vardır. Peygamber ﷺ bazı hanım sahâbîlere parmak uçlarıyla saymalarını tavsiye etmiş ve bunu, parmakların kıyamet günü sahibine şahitlik edeceği gerekçesiyle açıklamıştır:
«Tesbih, tehlîl ve takdîse devam edin ve parmak uçlarınızla sayın; çünkü onlar sorguya çekilecek ve konuşturulacaktır.»Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiştir
Bu nedenle âlimler parmakla saymanın daha faziletli, sağ elle olmasının evlâ olduğu görüşündedir. Tesbih, çakıl taşı, hurma çekirdeği veya sayaç kullanmaya gelince, âlimlerin cumhuru bunun caiz olduğu görüşündedir; çünkü bunlar başlı başına bir ibadet değil, sayıyı tutturmak için bir vasıtadır; seleften bazılarının hurma çekirdeği ve çakıl taşıyla saydığı da rivayet edilmiştir. Âlimlerden bazıları ise riya veya benzeme endişesiyle ya da daha faziletli olana aykırı olduğu için bunu mekruh görmüş veya terk edilmesini evlâ saymıştır. Bu meseledeki ihtilaf hafiftir; muteber olan kalbin huzuru ve zikrin samimiyetidir.
Zikrin âdabı
- Kalbin huzuru: Söylediklerinin anlamları üzerinde tefekkür ederek; tesbih Allah'ı her türlü eksiklikten tenzih, tahmîd O'nu kemal sıfatlarıyla övmek, tekbir ise O'nu her şeyin üstünde yüceltmektir.
- Dili hareket ettirmek: Meşru zikir, kişinin kendisinin duyacağı kadar alçak bir sesle de olsa dille telaffuz edilendir.
- Devamlılık: Devamlı az, kesintili çoktan hayırlıdır.
- Sabit zikirleri seçmek: Ve onların lafızlarına ve sayılarına geldiği gibi bağlı kalmak.
Elektronik tesbih nasıl kullanılır?
- Zikri seçin: Hazır listeden; örneğin Sübhânallâh, Elhamdülillâh, Allâhu ekber, Lâ ilâhe illallâh, Estağfirullâh; veya kendinize özel bir zikir ekleyin.
- Hedefi belirleyin: 33 veya 100 gibi; ya da sayımı sınırsız olarak açık bırakın.
- Saymaya başlayın: Büyük düğmeye veya sayma dairesinin herhangi bir yerine basarak; bilgisayarda boşluk tuşunu kullanabilirsiniz.
- Tamamlanınca uyarı: Hedefe ulaşıldığında araç destekleyen telefonlarda titreşir veya bir bildirim gösterir.
- Namaz zikirleri modu: Tesbih, tahmîd ve tekbir arasında otomatik olarak geçer, ardından yüzü tamamlayan tehlîli size hatırlatır.
- Sıfırlama: Sıfırla düğmesiyle; sayı tarayıcınızda saklanır, böylece sayfa kapansa da kaybolmaz.
İbadetinizi tamamlamak için şehrinizdeki namaz vakitlerine göz atın ve ibadet mevsimlerini değerlendirmek için yaklaşan İslami özel günleri takip edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Elektronik tesbihle tesbih çekmek caiz mi?
Âlimlerin cumhuru, zikrin sayısını tutturmak için tesbih ve sayaç gibi sayma vasıtalarını kullanmanın caiz olduğu görüşündedir; parmakla saymak ise Peygamber'in ﷺ yolu olduğu için daha faziletlidir.
Namazdan sonra tesbih sayısı kaçtır?
Müslim'in rivayet ettiği üzere otuz üç tesbih, otuz üç tahmîd ve otuz üç tekbir, ardından yüzü tamamlamak için 'Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh...'.
Yüz kez Sübhânallâhi ve bi-hamdihî demenin fazileti nedir?
Sahîhayn'da sabit olduğuna göre kim bunu bir günde yüz kez söylerse, hataları deniz köpüğü kadar olsa bile silinir.
Sayfayı kapatırsam sayı kaydedilir mi?
Evet, sayı aynı cihazda tarayıcınızda saklanır; istediğiniz zaman sıfırlayabilirsiniz.
Zikri söylemeden sayaca basmak yeterli mi?
Hayır; sevap kalbin huzuruyla birlikte dille yapılan zikre bağlıdır; sayaç yalnızca sayıyı tutturmak için bir vasıtadır.
Sağ elle saymak neden tercih edilir?
Ebû Dâvûd'un rivayet ettiğine göre Peygamber ﷺ tesbihi sağ eliyle sayardı; ayrıca hadiste geçtiği üzere parmak uçları sorguya çekilecek ve konuşturulacaktır.