Elektron tasbeh va Allohni zikr qilish fazilati
Alloh taoloni zikr qilish eng oson va savobi eng ulugʻ ibodatlardandir: u maxsus vaqt ham, muayyan joy ham talab qilmaydi; musulmon uni tik turib, oʻtirib va yonboshlab, uyida, ishida va yoʻlida ado eta oladi. Alloh unga ochiq buyruq bilan buyurib, shunday degan:
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا﴾“Ey iymon keltirganlar, Allohni koʻp zikr qilingiz!”Ahzob surasi: 41
Tashvish va mashgʻulotlar koʻpaygan zamonda U zikrni qalblar xotirjamligi va sakinatiga sabab qilgan:
﴿الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ﴾“Ular iymon keltirgan va qalblari Allohning zikri bilan xotirjam boʻladigan kishilardir. Ogoh boʻlingizki, Allohning zikri bilan qalblar xotirjam boʻladi.”Raʼd surasi: 28
Bu elektron tasbeh sizga zikrlarni muntazam aytib borish va Sunnatda kelgan sonlarini aniq hisoblashda yordam berish uchun yaratilgan, ayniqsa tasbehingiz yoningizda boʻlmaganda yoki kundalik zikrlaringiz sonini kuzatib borishni xohlaganingizda. Bu sahifada zikrning sobit fazilatlaridan bir qismini, ayrim zikrlarda kelgan sonlarni va barmoq hamda tasbeh bilan sanash hukmini zikr qilamiz.
Tasbeh fazilati haqidagi sahih hadislar
Tilga yengil ikki kalima
Eng jome va eng oson zikrlardan biri Imom Buxoriy oʻz «Sahih»ini yakunlagan hadisda kelgan:
«Ikki kalima borki, tilga yengil, tarozida ogʻir, Rahmonga suyukli: Subhanallohi va bihamdihi, Subhanallohil-aʼzim»Muttafaqun alayh
Hadisda eʼtibor zikrning uzunligi va mashaqqatida emas, balki unda Alloh taoloni poklash, hamd aytish va ulugʻlash maʼnolari mujassam boʻlishida ekani bayon qilingan.
Yuz marta «Subhanallohi va bihamdihi»
«Kim bir kunda yuz marta «Subhanallohi va bihamdihi» desa, xatolari dengiz koʻpigicha boʻlsa ham, toʻkiladi»Muttafaqun alayh
Bu yuzni adashmasdan tugatishga yordam beradigan hisoblagichdan foydalanishga eng katta targʻibdir; uni kun davomida boʻlib-boʻlib yoki bir majlisda ketma-ket aytish mumkin.
Namozlardan keyingi tasbeh
Muayyan sonli eng mashhur zikrlardan biri farz namozlardan keyingi tasbeh boʻlib, u haqda shunday kelgan:
«Kim har bir namozdan keyin Allohga oʻttiz uch marta tasbeh aytsa, oʻttiz uch marta hamd aytsa, oʻttiz uch marta takbir aytsa — bu toʻqson toʻqqiz boʻladi — va yuzni toʻldirish uchun: «La ilaha illallohu vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva ala kulli shayʼin qodir» desa, xatolari dengiz koʻpigicha boʻlsa ham, magʻfirat qilinadi»Muslim rivoyati
Shunday qilib, bu zikrning jami yuzta boʻladi: 33 tasbeh, 33 tahmid va 33 takbir, soʻng yuzni toʻldiruvchi tahlil. Shu sababli elektron tasbehda bu zikr uchun tasbehdan tahmidga, soʻng takbirga avtomatik oʻtadigan tayyor sozlamalar tayyorlangan.
| Zikr | Soni | Oʻrni |
|---|---|---|
| Subhanalloh | 33 | Har bir farz namozdan keyin |
| Alhamdulillah | 33 | Har bir farz namozdan keyin |
| Allohu akbar | 33 | Har bir farz namozdan keyin |
| La ilaha illallohu vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva ala kulli shayʼin qodir | 1 | Yuzni toʻldirish |
| Subhanallohi va bihamdihi | 100 | Kun davomida, vaqt bilan cheklanmagan |
Barmoq va tasbeh bilan sanash
Zikrlarni sanashda asl — barmoqlar bilan sanash, bu Nabiy ﷺ ning yoʻllaridir; Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhumo aytadi:
«Rasululloh ﷺ ning tasbehni oʻng qoʻllari bilan sanaganlarini koʻrdim»Abu Dovud rivoyati
Hadisning asli Termiziyda ham «tasbehni sanar edilar» lafzi bilan kelgan. Nabiy ﷺ ayrim sahobiyalarni barmoq uchlari bilan sanashga yoʻllagan va buni barmoqlar Qiyomat kuni egasiga guvohlik berishi bilan izohlagan:
«Tasbeh, tahlil va taqdisni lozim tutinglar va barmoq uchlari bilan sananglar, chunki ular soʻraladi va soʻzlatiladi»Abu Dovud va Termiziy rivoyati
Shuning uchun ulamolar barmoq bilan sanash afzal, oʻng qoʻl bilan sanash esa avlo deb hisoblaydilar. Tasbeh, tosh, danak yoki hisoblagichlardan foydalanishga kelsak, ulamolar jumhuri uni joiz deganlar, chunki ular oʻz-oʻzidan ibodat emas, balki sonni aniqlash vositasidir; ayrim salaflardan danak va tosh bilan sanash rivoyat qilingan. Ayrim ulamolar riyo yoki taqliddan qoʻrqib yoki afzalga xilof boʻlgani uchun uni makruh yoki tark etish avlo deganlar. Bu masaladagi ixtilof yengil, eʼtibor esa qalb hozirligi va zikrning sidqidir.
Zikr odoblari
- Qalb hozirligi: aytayotgan soʻzlaringiz maʼnosi ustida tafakkur qilish: tasbeh — Allohni har qanday nuqsondan poklash, tahmid — Uni kamolot sifatlari bilan madh etish, takbir — Uni hamma narsadan ulugʻ deb bilish.
- Tilni harakatlantirish: shariy zikr til bilan talaffuz qilingani, hatto kishi oʻzi eshitadigan past ovozda boʻlsa ham.
- Davomiylik: doimiy oz amal uzilib qoladigan koʻp amaldan yaxshiroq.
- Sobit zikrlarni tanlash: va ularning lafzlari hamda sonlarini kelganidek lozim tutish.
Elektron tasbehdan qanday foydalaniladi?
- Zikrni tanlang: tayyor roʻyxatdan, masalan: Subhanalloh, Alhamdulillah, Allohu akbar, La ilaha illalloh, Astagʻfirulloh yoki oʻzingizning zikringizni qoʻshing.
- Maqsadni belgilang: masalan, 33 yoki 100, yoxud sanashni cheklovsiz ochiq qoldiring.
- Sanashni boshlang: katta tugmani yoki sanash doirasining istalgan joyini bosing; kompyuterda probel tugmasidan foydalanish mumkin.
- Tugaganda ogohlantirish: maqsadga yetganda vosita qoʻllab-quvvatlovchi telefonlarda tebranadi yoki bildirishnoma koʻrsatadi.
- Namoz zikrlari rejimi: tasbeh, tahmid va takbir oʻrtasida avtomatik oʻtadi, soʻng yuzni toʻldiruvchi tahlilni eslatadi.
- Qayta oʻrnatish: nollash tugmasi bilan; son brauzeringizda saqlanadi, shuning uchun sahifa yopilsa ham yoʻqolmaydi.
Ibodatingiz toʻliq boʻlishi uchun shahringizdagi namoz vaqtlari bilan tanishing va toat mavsumlarini gʻanimat bilish uchun yaqinlashayotgan islomiy sanalarni kuzatib boring.
Koʻp beriladigan savollar
Elektron tasbeh bilan tasbeh aytish joizmi?
Ulamolar jumhuri zikr sonini aniqlash uchun tasbeh va hisoblagichlar kabi sanash vositalaridan foydalanishni joiz deganlar; barmoq bilan sanash afzal, chunki bu Nabiy ﷺ ning yoʻllaridir.
Namozdan keyin necha marta tasbeh aytiladi?
Muslim rivoyat qilganidek, oʻttiz uch marta tasbeh, oʻttiz uch marta tahmid va oʻttiz uch marta takbir, soʻng «La ilaha illallohu vahdahu la sharika lah» bilan yuzni toʻldirish.
Yuz marta «Subhanallohi va bihamdihi» deyishning fazilati nima?
Sahihaynda sobit boʻlishicha, kim uni bir kunda yuz marta aytsa, xatolari dengiz koʻpigicha boʻlsa ham, toʻkiladi.
Sahifani yopsam, son saqlanadimi?
Ha, son oʻsha qurilmadagi brauzeringizda saqlanadi va uni istalgan vaqtda nollashingiz mumkin.
Zikrni talaffuz qilmasdan hisoblagichni bosish kifoyami?
Yoʻq, savob qalb hozirligi bilan til orqali zikr qilishga bogʻliq, hisoblagich esa faqat sonni aniqlash vositasi.
Nega oʻng qoʻl bilan sanash afzal?
Abu Dovud rivoyat qilganidek, Nabiy ﷺ tasbehni oʻng qoʻllari bilan sanar edilar; shuningdek hadisda kelganidek, barmoq uchlari soʻraladi va soʻzlatiladi.